USER NAME : NO MONEY - PASSWORD: ACTOR
«Η περιπλάνηση ενός ηθοποιού….»

Όσο κι αν οι σκοποί του θεάτρου από την αρχαιότητα ως σήμερα έχουν διαφοροποιηθεί, το θέατρο σαν σύνθετη τέχνη εξακολουθεί να στηρίζεται στη σύμπραξη- συνεργασία πολλών. To αποκορύφωμα αυτής της σύμπραξης, η κορυφαία στιγμή της καταξίωσης, είναι αυτή, όπου όλοι συνέρχονται σε συμφωνημένο τόπο και χρόνο με κοινό σκοπό. Μια συνεύρεση ηρώων (ερμηνευτών-ηθοποιών) και θεατών. Χωρίς αυτή την σύμπραξη, χωρίς σχέσεις αμοιβαιότητας, δεν υπάρχει θέατρο, όπως θέατρο δεν υπάρχει εξ ορισμού και χωρίς την ύπαρξη κοινού. Ο ηθοποιός εργάζεται εξαντλητικά, ασκεί το σώμα του, καλλιεργεί τη φωνή του, εκτίθεται, καταθέτει συναίσθημα, πολεμά με τις ανασφάλειες και τις ενοχές του, με μόνο σκοπό να δημιουργήσει συναισθήματα στο κοινό. Έτσι, όταν φτάνει η πολυπόθητη στιγμή της συνεύρεσης όσοι κόπιασαν για αυτήν, θα «βγάλουν την πραμάτεια τους στη φόρα» με την ελπίδα να την αγοράσει κανείς. Το σώμα του ηθοποιού, είναι πάντα ο πυρήνας συγκέντρωσης του αδηφάγου βλέμματος των θεατών. Όμως πόσο εύκολο είναι να κάνεις το πλήθος να συμφωνήσει μαζί σου; Η ποικιλότητα των αιτιών της απόρριψης από τον θεατή είναι ατελείωτη και συνήθως απροβλημάτιστη και ο ηθοποιός ανίσχυρος απέναντι τους. Και τότε το έργο τελειώνει και όλα εξατμίζονται. Οποιοσδήποτε άλλος σκοπός του θεάτρου, πέραν της συναισθηματικής ικανοποίησης του θεατή, δεν μπορεί να επιτευχθεί εάν δεν υπάρχει η αποδοχή του κοινού. Και αρχίζουν πάλι όλα από την αρχή με τον ίδιο κόπο, το ίδιο πάθος, την ίδια εξαντλητική δουλειά. Η ανεπεξέργαστη απόρριψη του κοινού (για τον οποιοδήποτε λόγο και με οποιοδήποτε κίνητρο), καραδοκεί. Ο ηθοποιός γίνεται άλλοτε λατρεμένος ήρωας, κι άλλοτε ο μισητός αποδιοπομπαίος τράγος. Άλλοτε αποθεώνεται, και γίνεται είδωλο κι άλλοτε τριγυρνά άνεργος από οντισιόν σε οντισιόν. Εις μάτην φυσικά τις περισσότερες φορές. Αυτή είναι η φύση του θεάτρου και αυτή είναι και η φύση του επαγγέλματος του ηθοποιού την οποία ο ίδιος με συνείδηση αποδέχεται δίχως αποποίηση των ευθυνών του. Ανίσχυρος αλλά και ολοκληρωτικά εξαρτημένος από τις εκάστοτε διαθέσεις κοινού και κριτικών. Όταν μια παράσταση δεν τυγχάνει της αποδοχής του κοινού, αυτόματα πεθαίνει δίχως δεύτερη ευκαιρία. Έτσι, ο ηθοποιός ζει μέσα σε συνθήκες τις οποίες βιώνει επειδή τις αποδέχτηκε και τις επέλεξε. Και προσπαθεί με αυτές να επιβιώσει. Επιζητώντας το να προκαλέσει συναίσθημα στο θεατή, μαθαίνει να σέβεται, να ακούει , να κατανοεί τους άλλους, να βασίζεται πάνω τους και να είναι ειλικρινής. Μάθηση πολύ επικερδής αλλά και ψυχικά εξαντλητική λόγω των απανωτών «χτυπημάτων» που δέχεται από την λαίμαργη διάθεση του κοινού και την εξονυχιστική κριτική του. Εν αρχή λοιπόν ο ηθοποιός ξεκινά την περιπλάνηση του. Και τότε, εμφανίζονται τα πρώτα «αγκάθια». Όπως, το γεγονός ότι πρόκειται για ένα επάγγελμα που στην καλύτερη περίπτωση θα έχει την ευκαιρία να ασκηθεί - κατόπιν πρόσληψης και απόλυσης - δυο μόνο φορές το χρόνο. Δύο φορές το χρόνο βρίσκεται σε αναζήτηση εργασίας (και νοιώθει ευνοημένος αν τύχει τέτοιας ευκαιρίας γνωρίζοντας πως είναι η εξαίρεση). Έτσι, το να είναι κανείς ηθοποιός σε μερικές μόνο περιπτώσεις μπορεί να θεωρηθεί επάγγελμα. Πόσο αναλογικά δύσμορφο είναι όμως αυτό, όταν -σαν όλα τα άλλα επαγγέλματα-, η τέχνη αυτή σπουδάζεται στα Πανεπιστήμια με 5ετή φοίτηση; Και πόσο εύκολα μπορεί να το αποδέχεται ο ηθοποιός; Κι όμως, συνεχίζει να ενδιαφέρεται μόνον για την σωστή υπηρεσία του απέναντι στο ρόλο που έχει επωμισθεί και στο κοινό.
Σε όλες τις παραπάνω αποδεκτές - κατόπιν συνείδησης και επιλογής- συνθήκες και «συμβάσεις», έρχονται οι απρόβλεπτες. Aυτές που δεν αρκεί η πίστη του για να τις ξεπεράσει διότι είναι απροσπέλαστες. Και είναι αυτές -αλλά και όλες μαζί-, που εξοστρακίζουν την τέχνη του θεάτρου. Και οδηγούν στην έλλειψη πίστης σε αυτό. Όπως το γεγονός πως όλοι οι κόποι και οι κάματοι, γίνονται –στη συνηθέστερη περίπτωση-δίχως μισθό. «Απλήρωτοι έμειναν μέχρι και χτες οι 110 ηθοποιοί του Κρατικού Θεάτρου Βόρειας Ελλάδας….» ήταν τα τελευταία νέα. Η συνειδητοποίηση αυτή όμως, πόσο πιο επώδυνη γίνεται όταν ο ηθοποιός αναλογιστεί πως αν αυτά τα νέα αφορούν τους ταλαντούχους αλλά και υποτιθέμενα ευνοημένους του θεάτρου, τότε σίγουρα τα νέα για την πλειονότητα των μη ευνοημένων (εξίσου ταλαντούχων) θα είναι ακόμα πιο δυσάρεστα? Ο καθρέφτης της αλήθειας λέει πως οι περισσότεροι από τους ηθοποιούς είναι άνεργοι και οι υπόλοιποι, ετεροαπασχολούμενοι. Και πως όσοι καταφέρνουν να εργαστούν, αποδέχονται όρους συνεργασίας που καταπατούν τη συλλογική σύμβασή τους. (όπως η αμισθί περίοδος των εξαντλητικών προβών). Ο ηθοποιός, έπειτα από μια λαμπερή σεζόν στην οποία έχει αποσπάσει εξυμνητικές κριτικές, είναι πιθανό να βρεθεί πολύ σύντομα άνεργος. Ακόμα και να υποκύψει στον «εθελοντισμό» δίνοντας το δικαίωμα επίσημα σε αγγελίες να ζητούν «εθελοντές» ηθοποιούς. Και γεννάται το ερώτημα , σε ποιό άλλο επάγγελμα ζητούνται να εργαστούν ως εθελοντές; Κι έπειτα, αφού στην καλύτερη περίπτωση θα έχει την ευκαιρία να εργαστεί δυο φορές το χρόνο, πόσο δύσκολο είναι να μην υποκύψει; Είναι αυτονόητο ότι οι ηθοποιοί δεν έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν αυτό που θα παίξουν. Και εκτελούν πια το καθήκον τους με συνείδηση μεν , αλλά χωρίς ενθουσιασμό. Με όλα τα παραπάνω, το επάγγελμα του ηθοποιού, μοιάζει με ακροβασία σε τεντωμένο σκοινί. Κι όλα μολύνουν και λειτουργούν εις βάρος όχι μόνο των ηθοποιών αλλά και της καλλιτεχνικής αξίας του όλου θεάματος, του κοινού, και μακρύτερα… του πολιτισμού μας. Έτσι, το θέατρο ζει πια στο περιθώριο της κοινωνίας. Η πολιτεία, αυτή η ίδια την οποία το θέατρο υπηρετεί, φράζει απότομα την περιπλάνηση του ηθοποιού περιφρονώντας ακόμα και το ότι πρόκειται για επάγγελμα που από την ίδια διδάσκεται εξονυχιστικά. Περιφρονώντας ότι το κάθε έθνος για να ανεβεί ψηλά στον πήχη της εκτίμησης των άλλων χωρών, κρίνεται από τον πολιτισμό του. Όμως οι τέχνες δεν υπηρετούν και εκπροσωπούν τον πολιτισμό μιας χώρας; Όσο και να έχουν διαφοροποιηθεί οι σκοποί του θεάτρου από τα αρχαία χρόνια ως σήμερα, δεν παύει αυτό να υπηρετεί εθνικό σκοπό. Και εξακολουθεί να υπηρετεί με πολυφωνία και πολυμορφικότητα, με έρευνα, συνέπεια και πάθος. Αντί αυτού, η απαξίωση, ο αποδεκατισμός μικρών θιάσων, ανεπάρκεια, εξαντλητικοί επιπρόσθετοι φόροι… Έλλειψη υποδομής, έλλειψη ενιαίας μεθοδολογίας και καθορισμένης πορείας… Η πολλαπλή κρίση που δέχεται το θέατρο στις μέρες μας δεν είναι άλλο από την αντανάκλαση της κρίσης - όχι της οικονομικής-, αλλά της κοινωνίας. Το θέατρο όμως, από τη φύση του υπάρχει μέσω της σύμπραξης, της βοήθειας και συμπαράστασης του ενός στον άλλο. Μόνη αξία εναπομείνασα, ο σεβασμός του κοινού. Όσο για τα υπόλοιπα, ευχή, να δώσει ο ουρανός και σ αυτό το ευαίσθητο άνθος που λέγεται θέατρο να τύχει ευφορότερης (και ευπορότερης) γης. Με περισσότερο λίπασμα ευθύνης και ευαισθησίας…

«Το επάγγελμα του ηθοποιού δεν είναι μια «ευγενής» απασχόληση. Κάποτε έθαβαν τους ηθοποιούς σε σταυροδρόμια με ένα πάσαλο καρφωμένο στην καρδιά…. Ως ηθοποιοί νιώθουμε τον περισσότερο καιρό δυσφορία, σύγχυση, ενοχές. Είμαστε χαμένοι και ντρεπόμαστε γι αυτό…» (Ντ. Μάμετ)
.