Μια συνάντηση με τον ηθοποιό Νίκο Χύτα

Συναντηθήκαμε με τον Νίκο μετά από πολλά χρόνια, μια ήσυχη φεγγαρόλουστη βραδιά του φετινού καλοκαιριού πλάι στη λίμνη Πλαστήρα. Το συμπόσιο «Τα Ρω του Έρωτα και της Τέχνης» μας ταξίδευε στ’ άστρα με τον Καρούζο κι ο Νίκος διάβαζε αισθαντικά τους στίχους του ποιητή. Λίγο αργότερα πίναμε τσίπουρα ατενίζοντας τους σκοτεινούς όγκους των υδάτων και συνομιλώντας για όσα έγιναν και για όσα θα γίνουν…

Πως προσέγγισες τον λόγο του ερμητικού και δύσβατου ποιητή;

Για μένα ο λόγος του Καρούζου είναι πάρα πολύ δύσκολος. Πολλές φορές δεν με άφηνε να ακουμπήσω τον ποιητή. Δεν με άφηνε να τον προσεγγίσω. Έκανα μια περίεργη αλχημεία μέσα από την διαδικασία του να μπορέσω, αυτό το κείμενο, να το πω. Σκέφτηκα ότι μπορεί ο Καρούζος να είναι, όχι βέβαια εγώ, αλλά ένα κομμάτι της ψυχής μου. Κι ένα κομμάτι της ψυχής μου πως θα μπορούσε να εκφραστεί μ’ αυτόν τον στίχο… Έτσι μπόρεσα να τον εκφράσω. Γιατί αν καθόμουν να σκεφτώ ότι ο στίχος είναι συμπαντικός, είναι εκείνο, είναι το άλλο και δέκα χιλιάδες πράγματα, ίσως θα με τρόμαζε το όλο πράγμα και δεν θα μπορούσα να τον ακουμπήσω. Τουλάχιστον ένα κομμάτι της ψυχής μου το εξωτερίκευσε αυτός ο άνθρωπος και τον προσέγγισα μέσα απ’ αυτό. Άλλωστε και συ τι νομίζεις, αυτός ο άνθρωπος δεν είναι για τον καθένα ξεχωριστά, δικός του ποιητής; Δεν είναι ξένος από μας. Κι εγώ τον έκανα δικό μου τον Καρούζο κι έτσι τον ακούμπησα.

Προτίμησες στην απαγγελία σου να κυριαρχούν οι χαμηλοί τόνοι και κάποιες ελεγχόμενες εντάσεις…

Δεν είμαι ηθοποιός της φωνής, είμαι της αισθαντικότητας. Όσο μεγαλώνω πια αυτό γίνεται. Καμμιά φορά ξεφεύγω γιατί το θέλει ένας ρόλος. Γενικά όμως δεν ξοδεύω τόσο εύκολα, τα πράγματα θέλω να τα γεύομαι, δεν ξέρω γιατί, ίσως γιατί μεγαλώσαμε, ίσως γιατί έγινα πιο συντηρητικός…

Πιο βαθύς ίσως;

Να μην το λέω αυτό εγώ για τον εαυτό μου, αφού το λες εσύ ας χρησιμοποιήσουμε τη λέξη βαθύς. Γιατί καμμιά φορά κρύβει έναν εγωισμό αυτό το βαθύς, τι θα πει βαθύς; Απλώς τα πράγματα τα γεύομαι πιο πολύ τώρα ενώ πρώτα τα άφηνα και περνούσαν έτσι, χωρίς να αντιλαμβάνομαι τι συμβαίνει, γιατί συμβαίνει. Κάθομαι στα πράγματα τώρα αρκετά.

Μίλησε μου για τη σχέση σου με τα «νερά»…

Το νερό για μένα είναι πιο συναρπαστικά κι απ’ το βουνό κι απ’ το πράσινο κι απ’ το δέντρο… Με θέλγει περισσότερο είτε είναι το νερό μιας πηγής, είτε είναι το νερό μιας θάλασσας, είτε είναι το νερό της βροχής… με τραβάει πιο πολύ, νοιώθω πιο κοντά του.

Τι θα έλεγες σ’ ένα νέο ηθοποιό για την τέχνη που διάλεξε να υπηρετήσει;

Αφού αυτό θέλει να το κάνει αλλά πρέπει να το αγαπήσει πάρα πολύ. Γιατί θα τον πονέσει πάρα πολύ και θα του δώσει και πάρα πολλές χαρές. Όταν αγαπάμε κάτι πάρα πολύ του επιτρέπουμε και να μας πονάει και να μας ευχαριστεί. Όταν όμως δεν το αγαπάμε, απλά μας ταλαιπωρεί. Δεν μ’ αρέσει να βλέπω τους ανθρώπους να ταλαιπωρούνται. Ωραίο είναι να αφοσιώνονται, να ταξιδεύουν μέσα από την τέχνη τους. Αλλά οι καιροί είναι δύσκολοι όπως βλέπεις και συ, δύσκολα παίρνει τα λεφτά του ένας καλλιτέχνης, σχεδόν τα περισσότερα πράγματα γίνονται με εκπτώσεις, πρέπει κανείς να αγαπάει πάρα πολύ το θέατρο για να αντέξει όλο αυτό που συμβαίνει γύρω μας.

Εσύ πως το αντέχεις;

Δόξα τω θεώ δεν υποφέρω μ’ αυτή τη δουλειά. Με τιμάει, την τιμάω κι εγώ. Δεν ταλαιπωρούμαι γιατί δεν θέλω να είμαι ο πρώτος. Μ’ ενδιαφέρει μόνο ο ρόλος που θα υποδυθώ να είναι κάτι ιδιαίτερο, να κάνω κάτι που να με εξιτάρει, κάτι που να με ταξιδεύει, κάτι που να το θυμάμαι μετά σαν ένα όμορφο σταθμό στην πορεία μου. Το να θέλω να είμαι πρώτος το είχα παλιά, όταν ήμουν μικρός, τώρα το έχω αφήσει πίσω μου.

Ποια είναι η γνώμη σου για την σημασία της σωστής θεατρικής παιδείας όχι μόνο για τους καλλιτέχνες του θεάτρου αλλά και για τους θεατές του. Διότι και αυτοί την χρειάζονται εξ ίσου. Αν δεν έχεις θεατρική παιδεία είναι μοιραίο να προτιμήσεις από το θέατρο, ένα σκυλάδικο.

Έχεις δίκιο σ’ αυτό. Το να έχεις θεατρική παιδεία δεν είναι απαραίτητο μόνο όταν σκέφτεσαι να ακολουθήσεις τον κλάδο του ηθοποιού ή κάποιο ανάλογο επάγγελμα. Όταν όμως είσαι γνώστης του αντικειμένου και να το κριτικάρεις μπορείς και να το εξελίξεις. Το πιο βασικό είναι κατά τη γνώμη μου πως ένας πάρα πολύ καλός θεατής και γνώστης του αντικειμένου, μπορεί να πετάξει το άχρηστο και να κρατήσει το καθαρό. Αυτό είναι αρκετό. Να διώξει τον παρείσακτο που έρχεται να μπει σε μια δουλειά και να αποδεχτεί εκείνον που παράγει κάτι ιδιαίτερο, κάτι που να μπορεί να κρατήσει και την κοινωνία και τη μονάδα σ’ ένα αξιόλογο επίπεδο.

Στη χώρα μας όμως…

Η άποψή μου είναι ότι λίγο τυχάρπαστα γίνονται τα πράγματα στη χώρα κι αυτό είναι ένας πόνος. Είναι κάτι άσχημο που περνάει από πάνω μας, μας ταλαιπωρεί και μας βρωμίζει. Το χειρότερο για μένα είναι πως πολλοί σημαντικοί άνθρωποι κρύφτηκαν γιατί δεν τους δόθηκε η δυνατότητα να αρθρώσουν κι αυτοί λόγο. Αυτά είναι τα άσχημα που συμβαίνουν στη χώρα. Μακάρι οι μέρες που έρχονται να φέρουν κάτι καλύτερο. Άμα δεν φέρουν τι να κάνουμε, δεν θα αυτοκτονήσουμε κιόλας…

Ποια είναι τα καλλιτεχνικά σου σχέδια για φέτος;

Θα συνεργαστώ με τον Σταμάτη τον Φασουλή σε μια παράσταση βασισμένη στο μυθιστόρημα «Τρίτο στεφάνι» του Ταχτσή, μια σημαντική, πιστεύω, δουλειά. Ο Σταμάτης είναι αυτός που μου πάει περισσότερο σαν σκηνοθέτης. Η αγάπη μου είναι μεγάλη και για το πρόσωπό του και για τη δουλειά του.

Είμαι επίσης σε μια σειρά στην τηλεόραση με ιδιαίτερη ανταπόκριση, «Τα Μυστικά της Εδέμ» όπου μπαίνει σε λίγο κι ο χαρακτήρας που υποδύομαι. Είμαι χαρούμενος γιατί ο ρόλος είναι καλός, έχει δρόμους που μπορεί να περπατήσει ο ηθοποιός. Επίσης οι συνθήκες δουλειάς είναι κι αυτές πολύ καλές. Οι σκηνοθέτες την προσέχουν αυτή τη δουλειά, δεν κάνουν εκπτώσεις. Επίσης οι συνάδελφοι είναι νέοι. Τους ενδιαφέρει να κάνουν κάτι καλό για να φτάσουν κάπου, δεν είναι κουρασμένοι, δεν το κάνουν μόνο για το μεροκάματο, θέλουν κι αυτοί να δείξουν ότι υπάρχουν σαν καλλιτέχνες. Η παραγωγή πάλι ότι συμφωνήσαμε το δίνει και το δίνει στην ώρα του. Οπότε σε μια τέτοια συνθήκη, το μόνο πρόβλημα είσαι εσύ ο ίδιος αν δεν κάνεις την δουλειά σου καλά.

Μια ανάμνηση που φέρνεις συχνά στο μυαλό σου;

Όταν ξεκινούσα την καριέρα μου ο πατέρας μου, μου είπε μια μέρα. Θα πας ψηλά εσύ παιδάκι μου. Σ’ είχα δει στον ύπνο μου και ήσουν σ’ ένα αεροπλάνο και πήγες να πέσεις και τρόμαξα. Αλλά μετά σηκώθηκες και πήγες ψηλά στον ουρανό κι έκανες βόλτες εκεί πάνω. Αυτή η ανάμνηση για μένα είναι συχνά ένα σπρώξιμο. Στόχει πει ένας γονιός, λες λοιπόν «θα τα καταφέρω. Αφού τόχει πει αυτός που αγαπάω, αφού αυτός πιστεύει σε μένα, θα τα καταφέρω».

Φεύγοντας από τη Λίμνη Πλαστήρα και τα Ρω του Νερού, τι σκέψεις παίρνεις μαζί σου…

Κατ’ αρχήν βρήκα εσένα που είχα τόσο καιρό να σε δω. Στην αρχή της καριέρας μας ήμασταν όταν συνεργαστήκαμε. Είδα τον Μήτσο και χάρηκα πολύ, έχω φιλία με τον Μήτσο τον Κασόλα. Κι ακόμα είναι σημαντικό για μένα που ήρθα εδώ επειδή όλο αυτό το πράγμα είναι μια μαγιά, μήπως αλλάξει κάτι. Και σ’ αυτό, όλοι μας όσο μπορούμε συμβάλουμε, δίνουμε ένα τίποτα, ένα κάτι. Είναι πολύ σημαντικό να αλλάξει κάτι… Τίποτε άλλο… Έτσι, τόσο ήσυχα, το έζησα.

Ο Νίκος Χύτας έχει μια έντονη παρουσία σε σημαντικούς ρόλους στο θέατρο και την τηλεόραση.

Έπαιξε σε πολλές τηλεοπτικές σειρές μεταξύ των οποίων οι:

Έχει παίξει επίσης στις ταινίες: